Wat is collageen?
Collageen is een structureel eiwit dat van nature in het menselijk lichaam voorkomt en ongeveer dertig procent van alle lichaamseiwitten vormt *. Het is een belangrijk onderdeel van bindweefsel, zoals huid, botten, kraakbeen, pezen en bloedvaten. Bindweefsel zorgt ervoor dat verschillende delen van het lichaam met elkaar verbonden blijven en hun vorm behouden.
Er bestaan verschillende soorten collageen. Type I komt het meest voor en zit onder andere in huid, botten en pezen. Type II komt vooral voor in kraakbeen en type III in huid en bloedvaten *.
Het lichaam maakt collageen zelf aan uit aminozuren, vooral glycine, proline en hydroxyproline. Vitamine C draagt bij tot de normale collageenvorming voor de normale functie van onder andere huid, kraakbeen en botten *. De aanmaak van collageen neemt geleidelijk af vanaf ongeveer het vijfentwintigste levensjaar. Dit is een normaal onderdeel van het ouder worden. Zonder collageen zouden bindweefselstructuren in het lichaam hun samenhang en stevigheid verliezen. Daarom wordt collageen gezien als een basisbestanddeel van veel lichaamsstructuren.
Collageen komt alleen voor in dierlijke weefsels. Veel gebruikte bronnen zijn rund, varken en vis. Collageen uit vis wordt vaak viscollageen genoemd en bestaat vooral uit type I collageen. Van nature komt collageen alleen voor in dierlijke weefsels. Planten kunnen wel voedingsstoffen bevatten die passen binnen een gevarieerd voedingspatroon, maar ze bevatten zelf geen collageenmoleculen *; *.
Collageen in je voeding
Een goede en gevarieerde voeding speelt een belangrijke rol binnen normale lichaamsprocessen. Collageen zelf komt vooral voor in dierlijke producten. Het lichaam maakt collageen grotendeels zelf aan uit aminozuren die via voeding worden opgenomen. Voedingsmiddelen die rijk zijn aan eiwitten leveren aminozuren die het lichaam gebruikt binnen de normale eiwitstofwisseling *.
Belangrijke voedingsbronnen van deze aminozuren zijn vlees, vis met huid of graten, eieren, zuivel en peulvruchten. Ook viscollageen, afkomstig uit de huid en graten van vis, wordt vaak genoemd als natuurlijke bron van collageen. Daarnaast draagt vitamine C bij tot de normale collageenvorming in het lichaam *.
Een product dat vaak met collageen wordt geassocieerd is beenbouillon of stoofgerechten waarin botten en bindweefsel lang zijn meegekookt. Tijdens dit proces komt gelatine vrij, wat een gedeeltelijk afgebroken vorm van collageen is. De hoeveelheid collageen in deze gerechten verschilt sterk en hangt af van bereidingstijd, temperatuur en gebruikte ingrediënten *. Daarom is het lastig om precies te bepalen hoeveel collageen via voeding wordt ingenomen.
Leefstijlfactoren spelen ook een rol bij normale lichaamsprocessen. Overmatige blootstelling aan UV-straling kan schadelijke effecten op huid en immuunfunctie hebben *. Roken kan daarnaast de huidconditie negatief beïnvloeden.
Welke doseringen in onderzoek worden gebruikt
De hoeveelheid collageenpoeder die mensen gebruiken, verschilt per persoon. In wetenschappelijk onderzoek worden vaak doseringen tussen 2,5 en 10 gram collageenpeptiden per dag gebruikt *. Deze onderzoeken lopen meestal acht tot twaalf weken. In sommige studies worden ook lagere hoeveelheden onderzocht, zoals 1,5 tot 2 gram per dag *.
Er bestaat geen officiële referentie inname voor collageen, omdat het niet wordt gezien als een essentiële voedingsstof. De genoemde hoeveelheden zijn gebaseerd op onderzoek en zijn geen gezondheidsclaim. In studies worden verschillende doseringen gebruikt en de uitleg van de resultaten verschilt per onderzoek *.
Collageenpoeder kan worden opgelost in water of koude dranken en kan ook worden toegevoegd aan yoghurt of smoothies. Sommige mensen nemen het in één keer, anderen verdelen het over de dag. Hoe dit wordt gebruikt, verschilt per persoon en voorkeur.
Omdat ieder lichaam anders is, kan de passende hoeveelheid verschillen. Bij vragen, medicijngebruik of zwangerschap is het verstandig om eerst te overleggen met een arts of apotheker.
Belangrijke factoren bij de aanmaak en afbraak van collageen
De aanmaak en afbraak van collageen is een continu proces in het lichaam. Dit proces wordt beïnvloed door voeding en leefstijl. Het lichaam maakt collageen aan uit aminozuren die via eiwitrijke voeding worden opgenomen. Voedingsmiddelen zoals vis, kip, eieren, zuivel, peulvruchten en noten leveren deze bouwstenen die nodig zijn voor de normale eiwitsynthese *.
Ook vitamines en mineralen spelen hierbij een rol. Vitamine C draagt bij tot de normale collageenvorming. Zink draagt bij aan een normale eiwitsynthese en koper draagt bij aan de instandhouding van normaal bindweefsel *. Deze claims gelden voor de genoemde voedingsstoffen en bij voldoende inname via voeding of producten die aan de voorwaarden voldoen.
Daarnaast zijn er factoren die invloed hebben op de afbraak van collageen. Zonblootstelling, roken, weinig slaap, langdurige stress en een voeding met veel suiker kunnen de huidconditie en algemene lichaamsprocessen beïnvloeden *; * Een bekend proces hierbij is glycatie. Hierbij binden suikers zich aan eiwitten, waaronder collageen, waardoor deze eiwitten stijver kunnen worden.
Collageensupplementen kunnen een aanvulling zijn op de voeding, maar vervangen geen gezonde leefstijl. Het lichaam heeft baat bij een gevarieerd voedingspatroon, voldoende vitamines en mineralen, voldoende slaap en bescherming tegen te veel zon. Samen dragen deze factoren bij aan normale lichaamsprocessen.
Mogelijke bijwerkingen van collageen(poeder)
Een collageensupplement wordt over het algemeen goed verdragen. Bij gebruik volgens de gebruiksaanwijzing zijn er doorgaans geen ernstige bijwerkingen bekend, maar ervaringen kunnen per persoon verschillen. Ieder lichaam is immers uniek. Bij sommige mensen wordt een mild vol gevoel of lichte maagklachten gemeld, vooral bij een hogere inname of wanneer het supplement op een lege maag wordt gebruikt. Deze klachten zijn meestal tijdelijk en kunnen verminderen door het collageenpoeder bij een maaltijd in te nemen, de dosering aan te passen of de inname over de dag te verdelen *.
Bij producten op basis van viscollageen, zoals onze formule, geldt dat deze niet geschikt zijn voor mensen met een visallergie. Controleer bij twijfel altijd de volledige ingrediëntenlijst op de productpagina.
Er zijn weinig interacties bekend tussen collageenpeptiden en geneesmiddelen of andere voedingsstoffen. Gebruik je medicijnen, heb je een medische aandoening of ben je zwanger, overleg dan altijd eerst voor gebruik met een arts of apotheker *.
FAQ
Wat doet collageenpoeder met je lichaam?
Collageenpoeder levert aminozuren en kleine eiwitdeeltjes, ook wel peptiden genoemd. Deze worden door het lichaam gebruikt binnen de normale eiwitstofwisseling *.
Er wordt wetenschappelijk onderzoek gedaan naar collageenpeptiden. De resultaten verschillen per studie en er zijn in de Europese Unie geen goedgekeurde gezondheidsclaims voor collageen. De uitkomsten verschillen per persoon en hangen samen met voeding, leeftijd en leefstijl. Collageenpoeder vervangt geen gezonde voeding of leefstijl, maar kan worden gebruikt als onderdeel van een gebalanceerde dagelijkse routine.
Wat is beter, collageenpoeder of pillen?
Beide vormen bevatten meestal gehydrolyseerd collageen. Het verschil zit vooral in gebruiksgemak en hoeveelheid per dosis. Met poeder is het makkelijker om hoeveelheden die in onderzoek worden gebruikt, vaak in een bereik van enkele grammen per dag. Capsules bevatten meestal kleinere hoeveelheden *. Er is geen duidelijk verschil aangetoond in opname tussen deze vormen. De keuze hangt af van persoonlijke voorkeur.
Welke vormen collageen worden in onderzoek gebruikt?
Veel studies richten zich op collageen type I, dat van nature voorkomt in huid, botten en pezen *. Viscollageenpoeder wordt vaak gebruikt vanwege de fijne oplosbaarheid en neutrale smaak. Belangrijker dan de bron is productkwaliteit en consistent gebruik.
Welke collageenpoeder is het beste voor haar en nagels?
Er is beperkt onderzoek naar collageen en haar of nagels. Er zijn in de Europese Unie geen goedgekeurde gezondheidsclaims voor collageen op dit gebied *. Viscollageenpoeder levert aminozuren die het lichaam gebruikt binnen de normale eiwitstofwisseling. Let bij het kiezen van een product op kwaliteit en allergenen, zoals vis.
Hoe wordt collageen in onderzoek meestal gebruikt?
In onderzoek wordt collageen vaak gedurende enkele weken tot maanden gevolgd. De resultaten verschillen per studie en per persoon. Er zijn geen goedgekeurde gezondheidsclaims voor collageen in de Europese Unie *.
Zijn er nadelen of bijwerkingen?
Collageenpoeder wordt over het algemeen goed verdragen. Soms kunnen milde klachten optreden, zoals een vol gevoel of lichte maagklachten, vooral bij hogere doseringen *. Deze klachten zijn meestal tijdelijk. Mensen met een visallergie moeten viscollageen vermijden. Bij aanhoudende klachten is het verstandig om een arts of diëtist te raadplegen. Bij een medische aandoening of het gebruik van medicatie raden we altijd aan vooraf eerst contact op te nemen met je medisch specialist of huisarts.
